Advies ten aanzien van de Regiovisie Gespecialiseerde Jeugdhulp Drenthe 2026–2030

Aan het College van Burgemeester en Wethouders
Postbus 93
9460 AB Gieten

Datum: 3 november 2025

Uw kenmerk: 2025-017921
Uw contactpersoon: mevrouw M. Schotpoort
Onderwerp: Advies ten aanzien van de Regiovisie Gespecialiseerde Jeugdhulp Drenthe 2026–2030

 

Geacht college,

 

De Adviesraad Sociaal Domein Aa en Hunze (ASD) heeft met belangstelling kennisgenomen van de consultatieversie van de Regiovisie Gespecialiseerde Jeugdhulp Drenthe 2026–2030, met het verzoek hierover uiterlijk 18 november 2025 advies uit te brengen.

De adviesraad constateert dat de visie ambitieus en inhoudelijk sterk is, met een duidelijke nadruk op waarden als duurzaamheid in de hulpverlening, betrokkenheid, verbinding en het centraal stellen van de leefwereld van het kind. Woorden als betrokkenheid en verbinding wegen daarbij zwaarder dan beheersing. De duurzame betrokkenheid van alle partijen binnen het jeugdzorgsysteem vormt een belangrijke ambitie, waarbij de leefwereld van het kind vooropstaat en de hulpverlening aansluit bij het leven van het kind – écht naast hen staat. De adviesraad waardeert het dat deze uitgangspunten in de visie nadrukkelijk zijn opgenomen.

Daarnaast is het positief dat er aandacht wordt besteed aan de problematiek rondom ‘doorplaatsingen’ van jeugdigen, een onderwerp dat in het verleden veel leed heeft veroorzaakt. Conform het wetsvoorstel Verbetering bereikbaarheid gespecialiseerde jeugdhulp dient de regiovisie bij te dragen aan bestuurlijke verankering en het borgen van gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen de regio. Gezien de activiteiten met betrekking tot de versterking van de pedagogische basis, de preventieve inzet en de lokale verantwoordelijkheid, is de adviesraad benieuwd op welke wijze de gemeente Aa en Hunze haar ambities vormgeeft en welke rol zij daarin binnen de regio vervult.

De Adviesraad voorziet dat de vertaling van de visie en de ambities naar de dagelijkse praktijk complex zal zijn. Om de uitvoering te versterken, brengen wij hierbij enkele aandachtspunten en vragen onder uw aandacht, mede ter overweging bij het opstellen van de uiteindelijke zienswijze richting de gemeenteraad.

 

1. Duurzaamheid en financieel draagvlak op lange termijn

De regiovisie vraagt om een langdurige aanpak van onderliggende problematiek, zoals generatiearmoede. Dit vergt structurele inzet van tijd, middelen en expertise. De adviesraad adviseert om te waarborgen dat er voldoende politiek draagvlak en financiële haalbaarheid is voor deze lang termijn aanpak, ook voorbij de vierjarige politieke cyclus. Tevens verzoeken wij om inzicht te bieden in de stappen die worden gezet om capaciteit, deskundigheid en samenwerking duurzaam te borgen, ook bij bestuurlijke wisselingen.

 

2. Normaliseren en risico’s voor kwetsbare groepen

De adviesraad maakt zich zorgen dat de nadruk op ‘normaliseren’ en het verminderen van lichte jeugdhulp onbedoeld kan leiden tot knelpunten voor gezinnen en jeugdigen, met name voor jongeren met een levenslange of levensbrede beperking. Deze groep komt vaak (nog) niet in aanmerking voor de Wet langdurige zorg (Wlz). De Hervormingsagenda Jeugd benadrukt het belang van langdurig passende hulp voor deze doelgroep. De adviesraad verzoekt het college hier nadrukkelijk aandacht voor te houden.

 

3. Transparantie en rechtspositie

De regiovisie streeft ernaar te stoppen met wat niet werkt, te investeren in effectieve hulp en te voorzien in passende gespecialiseerde ondersteuning waar dat echt nodig is. De adviesraad merkt op dat de begrippen ‘passend’ en ‘echt nodig’ ruimte laten voor interpretatie, wat tot verschillen van inzicht kan leiden tussen jeugdigen, ouders en professionals. Wij benadrukken het belang van transparantie en het expliciet in ogenschouw nemen van de rechtspositie en belangen van gezinnen en jeugdigen.

 

4. Definitie van ervaringsdeskundigheid

De regiovisie geeft aan dat ervaringsdeskundigheid een plek krijgt binnen het systeem, maar de term wordt niet nader toegelicht. De adviesraad vraagt om verduidelijking van de definitie en de beoogde rol van ervaringsdeskundigheid, zodat deze effectief en betekenisvol kan worden ingezet.

 

5. Professionele ontwikkeling en arbeidsmarkt

De regiovisie onderstreept dat de rol van professionals moet verschuiven van uitvoerders van regels naar bouwers van betekenisvolle relaties. Relationeel vakmanschap en interdisciplinaire samenwerking dienen daarbij de norm te worden. Tegelijkertijd staat het jeugddomein voor aanzienlijke personeelstekorten en een krimpende arbeidsmarkt. De adviesraad vraagt aandacht voor de structurele ontwikkeling van professionals, zodat zij de ruimte en tijd krijgen om te blijven leren en voldoende flexibel te zijn om maatwerk te leveren.

 

6. Doen we recht aan het kind?

De regiovisie stelt dat monitoring en reflecterend leren de basis vormen voor de sturing op beschikbaarheid, kwaliteit en betaalbaarheid van jeugdhulp, waarbij De Bevorderlijke Kringloop als cyclisch instrument wordt ingezet. De adviesraad merkt op dat eerdere monitoringsinstrumenten, zoals dashboards, in de Drentse jeugdhulppraktijk voornamelijk financieel georiënteerd waren. In het licht van de nieuwe ambities vraagt de adviesraad het college om bij alle beleidskeuzes en uitvoeringsstappen steeds de kernvraag centraal te stellen: “Doen we recht aan het kind?”

 

Mocht ons advies bij u leiden tot vragen, dan geven wij gaarne een nadere toelichting.

Namens de Adviesraad Sociaal Domein

 

Vriendelijke groet,

 

A.H.J. (Rita) Siegers- de Ruiter                                                G. (Geert) van der Schuur

                                                           

Voorzitter                                                                                      secretaris